Năm nay tôi 40.
Nếu có một buổi cà phê với chính mình của mười mấy năm trước, cái thằng thanh niên áo sơ mi phẳng phiu, sáng nào cũng bước vào ngân hàng đúng giờ, tôi sẽ không ngồi giảng đạo lý. Tôi chỉ muốn nói cho nó nghe vài điều mà hồi đó không ai chỉ. Hoặc có chỉ, mà tôi chưa đủ tỉnh để nghe.
Nếu Bạn đang loay hoay không biết tuổi 25 đến 35 nên làm gì để mười năm nữa nhìn lại đỡ tiếc, thì bài này tôi viết cho Bạn. Cũng là viết cho tôi ngày xưa. Đây không phải công thức làm giàu, cũng không phải lời hứa đổi đời. Chỉ là sáu điều một người vừa đi qua quãng đó ngồi kể lại cho người đang ở trong đó.
Tuổi 25 đến 35 nên làm gì? Gói trong sáu việc: chọn một kỹ năng nuôi được mình lâu dài, để dành quỹ dự phòng ít nhất sáu tháng, chăm sức khỏe trước khi cơ thể lên tiếng, bớt những mối quan hệ kéo mình xuống, chọn người đi cùng thật kỹ, và xây tài sản thay vì chỉ nâng mức sống.
Tuổi 25 đến 35 là một quãng bản lề. Đây là lúc Bạn bắt đầu hiểu ra một điều: lương tháng chỉ là một phần của cuộc sống. Nó nuôi Bạn hôm nay. Nhưng nó không quyết định Bạn là ai của mười năm sau. Muốn sống chủ động hơn, Bạn phải xây nền từ sớm, lúc còn sức, còn thời gian, còn ít ràng buộc.
Vậy tuổi 25 đến 35 nên làm gì trước tiên? Chọn một kỹ năng nuôi được bạn
Viết, bán hàng, ngoại ngữ, hiểu về tiền, làm nội dung, dùng được AI, dẫn dắt một đội nhóm. Bạn chọn lấy một thứ, rồi đi cho tới nơi.
Đừng chỉ làm việc để lãnh cho xong cái lương tháng này. Lương tháng này tiêu là hết. Nhưng một kỹ năng đủ sâu thì ở lại với Bạn, nuôi Bạn qua nhiều mùa, mở cho Bạn những cánh cửa mà tấm bằng không mở nổi.
Tôi từng nghĩ cứ chăm chỉ đi làm là đủ. Ngày qua ngày, cặm cụi, không dám hó hé. Mãi sau tôi mới hiểu: người ta không trả tiền cho số giờ Bạn ngồi ở bàn, người ta trả tiền cho cái Bạn làm được mà người khác không làm được. Cái đó gọi là kỹ năng. Và nó phải do chính Bạn mài, không ai mài giùm.
Cái ổn định thật sự không nằm ở chỗ ngồi, nó nằm ở tay nghề. Tôi từng viết kỹ hơn về điều này trong bài Không có công việc nào ổn định, chỉ kỹ năng tạo ra ổn định thật sự. Chọn một kỹ năng và nuôi nó lớn, đó là khoản đầu tư an toàn nhất Bạn làm được ở tuổi này.
2. Để dành một quỹ dự phòng, ít nhất sáu tháng chi phí sống
Cảm giác tự do không bắt đầu từ lúc Bạn kiếm được nhiều. Nó bắt đầu từ lúc Bạn bớt hoảng nếu một nguồn thu bỗng biến mất.
Tôi đã đi qua giai đoạn công việc kinh doanh chao đảo, dòng tiền căng từng ngày, mở mắt ra là nghĩ tới những khoản phải trả. Chính những lúc đó tôi mới thấm: người có một khoản để lùi lại vài tháng sẽ ra quyết định rất khác người đang cháy túi. Một bên còn bình tĩnh mà chọn. Một bên bị dồn tới chân tường, chọn đại cho qua.
Sáu tháng chi phí sống, để riêng ra một chỗ, đừng đụng tới. Nó gần như không sinh lời. Nhưng nó mua cho Bạn một thứ đắt hơn lãi suất, đó là sự bình tĩnh khi công ty thay đổi, khi thị trường chậm lại, khi cuộc đời bất chợt ném cho Bạn một chuyện không hề mời.
Đây là chia sẻ từ trải nghiệm của tôi, không phải lời khuyên tài chính. Con số cụ thể bao nhiêu, Bạn tự cân theo cảnh nhà mình. Nhưng có một khoản thủ sẵn, tôi tin ai đi đường dài rồi cũng sẽ biết ơn nó.
3. Chăm cái thân, trước khi cơ thể lên tiếng
Tập vài buổi mỗi tuần. Ngủ cho đủ. Mỗi năm đi khám tổng quát một lần. Bớt rượu bia, bớt thức khuya, bớt đồ ngọt.
Nghe thì ai cũng biết. Nhưng qua tuổi 30, cơ thể không còn tha thứ dễ dàng như hồi đôi mươi nữa. Bạn vay của nó hôm nay, sớm muộn cũng phải trả, mà lãi thường rất cao. Một đợt mệt, một lần nằm xuống, đủ để Bạn thấy mọi kế hoạch kiếm tiền, xây sự nghiệp, bỗng nhẹ hều so với hai chữ khỏe mạnh.
Mấy năm nay nhà tôi rủ nhau chạy bộ. Chạy để còn khỏe đường dài, để mấy chục năm nữa vẫn tự đi được trên đôi chân mình, và còn tự chăm được cho nhau. Tổ chức Y tế Thế giới khuyến nghị người lớn vận động vừa phải ít nhất 150 phút mỗi tuần. Chia ra, mỗi ngày chỉ hơn hai mươi phút. Ít vậy thôi, mà nhiều người trong chúng ta vẫn không dành nổi cho chính mình.
Sức khỏe tốt không phải để khoe. Nó giúp Bạn làm được lâu hơn, kiếm tiền bền hơn, và sống nhẹ hơn. Cái nền của mọi thứ khác nằm ở đây.
4. Bớt những mối quan hệ kéo mình xuống
Bạn rất khó xây một cuộc đời tốt hơn nếu mỗi ngày vẫn bị vây quanh bởi drama, than vãn, đố kỵ và cái lối sống buông xuôi không chịu trách nhiệm.
Con người ảnh hưởng lẫn nhau nhiều hơn mình tưởng. Ngồi lâu trong một đám kéo nhau đi xuống, Bạn sẽ thấy chuyện đi xuống là bình thường. Ngồi trong một môi trường muốn vươn lên, tự khắc Bạn cũng thấy mình phải bước.
Chuyện này không phải là lạnh lùng cắt bỏ người này người kia. Đây là chuyện Bạn chủ động giữ mình ở gần cái tốt. Chọn cái môi trường khiến Bạn muốn sống tử tế hơn, làm việc nghiêm túc hơn, có mục tiêu rõ hơn. Có những cuộc vui mà đứng dậy ra về sớm, sáng hôm sau Bạn sẽ cảm ơn chính mình.
5. Chọn người đi cùng thật kỹ
Người yêu, bạn đời, đối tác, bạn thân. Ai đi cùng Bạn một chặng dài đều tác động tới hướng đi của Bạn, dù Bạn có để ý hay không.
Một mối quan hệ sai có thể lấy của Bạn vài năm. Vài năm đẹp nhất, lẽ ra để lớn lên, lại tiêu vào việc gồng gánh, giải thích, và tự làm mình nhỏ lại. Ngược lại, một người phù hợp có thể làm Bạn sáng hơn, vững hơn, đi nhanh hơn mà lòng vẫn nhẹ.
Cách tôi nhìn một người bây giờ ít khi dựa vào lời họ nói. Tôi để ý họ làm gì khi gặp chuyện khó. Lúc thuận buồm xuôi gió, ai cũng dễ thương. Phải tới khi có biến, nhìn cách người ta cư xử với đồng tiền, với chữ tín, với người yếu thế hơn mình, Bạn mới thấy rõ mình đang đứng cạnh ai. Và có một dấu hiệu đơn giản để biết đó là người nên đi cùng: ở cạnh họ, Bạn thấy mình muốn tử tế hơn, chứ không thấy mình bé lại.
Cho nên chuyện này đừng vội, đừng cả nể, đừng nhắm mắt cho qua. Ở tuổi này, chọn đúng người đi cùng nhiều khi còn quan trọng hơn chọn đúng công việc. Công việc chọn sai còn đổi được. Người đi cùng chọn sai, cái giá phải trả thường lâu hơn nhiều.
6. Xây tài sản, đừng chỉ nâng mức sống
Kiếm được thêm chút tiền, đừng vội đổi điện thoại mới, xe mới, quần áo mới, những chuyến đi thật sang, chỉ để thấy mình đang khá lên.
Cái đó gọi là nâng mức sống. Nó cho Bạn cảm giác giàu trong vài ngày, rồi lặng lẽ kéo chi phí của Bạn lên một mức cao mới. Thế là Bạn lại phải chạy tiếp cho kịp cái mức sống vừa dựng lên. Nhiều người kiếm ngày càng nhiều mà vẫn thấy chật, là vì vậy.
Thay vì đó, hãy để một phần tiền đi xây tài sản. Học đầu tư cho hiểu, tích sản dần, dựng một nguồn thu phụ, hoặc dùng tiền mua lại chính thời gian của mình. Tiền đem tiêu thì hết. Tài sản thì làm việc cho Bạn cả khi Bạn đang ngủ. Tôi đã nói kỹ hơn về cách nhìn này trong bài Tài sản lớn của bạn.
Khác biệt giữa hai người cùng mức lương, sau mười năm, phần lớn nằm ở chỗ này: một người nâng mức sống, một người lặng lẽ xây tài sản.
Cái giá của việc cứ để ngày trôi
Tuổi 25 đến 35 là lúc cần nghiêm túc với cuộc đời mình. Nghiêm túc để về sau đỡ tiếc, chứ không phải để tự làm khổ mình.
Vì mười năm nữa ngồi nhìn lại, điều khiến Bạn tiếc nhất có khi chẳng phải một lần thất bại. Thất bại thì ai đi đường dài mà không gặp đôi lần. Điều khiến Bạn tiếc nhất, có thể là chuyện này: Bạn đã biết mình nên làm gì, mà vẫn để từng ngày trôi qua trong trì hoãn.
Cứ để mỗi năm trôi trong cái nếp cũ, thì năm năm nữa Bạn vẫn đứng đúng chỗ này, chỉ mệt hơn một chút. Không ai lấy đi những năm đó của Bạn cả. Chính mình cho phép nó trôi.
Tôi 40 rồi. Có những điều tôi bắt đầu hơi muộn, và tôi mong Bạn bắt đầu sớm hơn tôi. Không cần làm hết sáu điều trong một tuần. Chỉ cần hôm nay Bạn chọn lấy một điều, và bước một bước thật. Nếu Bạn muốn nghe thêm những điều tôi ước mình biết sớm hơn, bài 7 bài học kinh doanh tôi ước gì được học ngày mới bắt đầu là chỗ để đi tiếp.
Vậy trong sáu điều này, điều nào Bạn đã làm được rồi? Điều nào Bạn cứ hoãn lại từ năm ngoái tới giờ? Và nếu hôm nay chỉ chọn một điều để bắt đầu, Bạn sẽ chọn điều nào?
Nếu Bạn đang ở tuổi 25 đến 35, lưu bài này lại. Hoặc gửi cho một người Bạn thương, người mà Bạn nghĩ hôm nay họ đang cần đọc đúng những dòng này.
Chúc Bạn đi đường dài mà vẫn giữ được mình.
Nguyễn Quốc Trung
Về tác giả
Tôi là Nguyễn Quốc Trung — nhà huấn luyện, tư vấn và doanh nhân trong lĩnh vực đào tạo. Tôi chia sẻ những bài học thật về khởi nghiệp, kinh doanh và phát triển bản thân, đúc kết từ chính hành trình xây dựng doanh nghiệp của mình.
Nếu bài viết này chạm đến Bạn, đừng bỏ lỡ bản tin hàng tuần của tôi: mỗi tuần một góc nhìn thật về tư duy, kinh doanh và hành trình từ làm thuê đến làm chủ — gửi thẳng vào hộp thư của Bạn.
👉 Hãy để lại email tại ô đăng ký nhận tin ngay bên dưới ↓ để cùng tôi đi xa hơn!
Give more · Gain more — Cho đi nhiều hơn, để đời mở ra rộng hơn.
