Rất nhiều chủ doanh nghiệp mà tôi gặp trong những buổi đào tạo riêng hay các chương trình huấn luyện thường bắt đầu câu chuyện bằng một tiếng thở dài. Họ nói với tôi rằng marketing quá tốn kém. Tốn tiền, tốn công, tốn thời gian. Chạy quảng cáo thì cháy ngân sách. Đăng bài đều đặn thì mệt mỏi. Quay video liên tục nhưng khách hàng vẫn không ổn định, doanh thu lúc lên lúc xuống, không có cảm giác kiểm soát được tương lai của doanh nghiệp mình.
Tôi luôn lắng nghe rất kỹ những lời than đó. Không phải để đồng cảm cho qua, mà để nhìn ra gốc rễ của vấn đề. Và sau rất nhiều năm quan sát, làm việc cùng hàng nghìn doanh nhân, tôi rút ra một kết luận rất rõ ràng: marketing không sai. Sai là cách chúng ta đang làm marketing – rời rạc, cảm tính và không có hệ thống.
Bài viết này dành cho những người làm kinh doanh đã từng kỳ vọng rất nhiều vào marketing, rồi thất vọng. Đã từng nghi ngờ năng lực của chính mình. Và sâu hơn nữa, đang âm thầm tự hỏi: có con đường nào bền hơn, nhẹ hơn và ít áp lực hơn không?
Vì sao 90% doanh nghiệp làm marketing rất chăm nhưng vẫn không có khách hàng?
Câu trả lời không nằm ở việc bạn chưa đủ cố gắng. Phần lớn những người tôi gặp đều rất chăm chỉ. Vấn đề nằm ở chỗ họ làm marketing như những hành động đơn lẻ, không phải như một hệ thống được thiết kế để tạo ra dòng khách hàng ổn định.
Khi marketing thiếu hệ thống, mỗi ngày bạn đều phải “đẩy” doanh nghiệp đi bằng sức của mình. Khi có hệ thống, marketing bắt đầu “kéo” khách hàng về một cách tự nhiên hơn rất nhiều.
Trong suốt quá trình làm việc, tôi nhận ra 10 sai lầm lặp đi lặp lại ở những người làm kinh doanh. Nếu bạn thấy mình trong đó, hãy coi đây là cơ hội để điều chỉnh lại, trước khi tiếp tục đổ thêm tiền và năng lượng vào những việc không mang lại kết quả.
Marketing cho mình xem, không phải cho khách hàng xem
Đây là sai lầm phổ biến nhất. Rất nhiều doanh nhân viết, nói, quay video dựa trên cảm xúc của chính mình. Họ chia sẻ điều họ thích, khoe điều họ giỏi, nói về sản phẩm bằng ngôn ngữ nội bộ. Nhưng khách hàng thì không quan tâm bạn giỏi đến đâu. Điều họ quan tâm là: điều này có giúp họ giải quyết vấn đề gì không?
Marketing hiệu quả không bắt đầu từ câu hỏi “tôi muốn nói gì”, mà bắt đầu từ “khách hàng đang lo điều gì, sợ điều gì, mong điều gì”. Khi tôi xây dựng bất kỳ chiến lược nào cho doanh nghiệp hay cho chính thương hiệu cá nhân của mình, câu hỏi này luôn được đặt lên trước tiên.
Khi bạn bắt đầu trả lời đúng câu hỏi của khách hàng, nội dung tự nhiên sẽ có sức hút.
Nghĩ rằng marketing là phải bán ngay
Nhiều người bước vào marketing với một áp lực rất lớn: phải ra đơn nhanh. Vừa đăng bài đã muốn bán. Vừa chạy quảng cáo đã mong có khách. Khi không thấy kết quả ngay, họ kết luận marketing không hiệu quả và bỏ cuộc.
Thực tế, marketing không sinh ra để bán ngay. Marketing sinh ra để xây dựng niềm tin. Khách hàng cần thời gian để hiểu bạn là ai, bạn có thật sự hiểu vấn đề của họ không, và bạn có đáng để họ trao tiền không.
Bán hàng là kết quả của marketing đúng, chứ không phải nhiệm vụ đầu tiên của marketing. Khi hiểu điều này, bạn sẽ bớt áp lực và làm marketing nhẹ nhàng hơn rất nhiều.
Chạy quảng cáo khi chưa có nền tảng
Quảng cáo không cứu được một thông điệp kém. Nó chỉ làm cho thứ đang tốt lan nhanh hơn, và thứ đang dở chết nhanh hơn.
Tôi đã thấy rất nhiều doanh nghiệp đốt tiền vào quảng cáo khi chưa hiểu rõ khách hàng, chưa có nội dung đủ thuyết phục, và chưa có quy trình chăm sóc sau quảng cáo. Kết quả là ngân sách cạn dần, còn niềm tin vào marketing cũng biến mất.
Quảng cáo chỉ nên là công cụ tăng tốc, không phải điểm khởi đầu. Nền tảng vẫn luôn là thông điệp, nội dung và hệ thống nuôi dưỡng khách hàng.
Làm marketing theo phong trào
Thấy người ta làm TikTok thì mình cũng làm. Thấy YouTube đang hot thì quay YouTube. Thấy ai cũng nói về AI thì mình cũng nói AI, dù không hiểu rõ.
Marketing kiểu chạy theo phong trào khiến doanh nhân rất nhanh kiệt sức. Làm nhiều nhưng không rõ mình đang đi đâu, phục vụ ai, và vì sao mình phải làm kênh đó.
Marketing tốt không phải là marketing đang hot, mà là marketing phù hợp. Phù hợp với khách hàng, với nguồn lực và với giai đoạn phát triển của doanh nghiệp.
Không có thông điệp cốt lõi
Hôm nay nói một kiểu, mai nói một kiểu. Người xem không biết rốt cuộc bạn đại diện cho điều gì. Marketing thiếu thông điệp giống như một người nói chuyện lan man, nói rất nhiều nhưng không ai nhớ.
Trong các chương trình đào tạo của tôi, tôi luôn yêu cầu doanh nhân trả lời một câu hỏi rất đơn giản nhưng rất khó: nếu khách hàng chỉ nhớ một điều về bạn, thì đó là điều gì?
Khi thông điệp cốt lõi rõ ràng, mọi nội dung sẽ xoay quanh nó, và thương hiệu bắt đầu hình thành trong tâm trí khách hàng.
Đo lường sai thứ cần đo
Lượt xem, lượt thích, lượt theo dõi có thể khiến bạn vui, nhưng không nuôi được doanh nghiệp. Marketing hiệu quả được đo bằng hành động tiếp theo của khách hàng: họ có hỏi thêm không, có quay lại không, có sẵn sàng trò chuyện không.
Tôi luôn nói với học viên của mình rằng: một nội dung ít người xem nhưng có khách hàng thật vẫn giá trị hơn rất nhiều so với một nội dung triệu view mà không ai nhớ bạn là ai.
Không kiên nhẫn với quá trình
Marketing là trò chơi của sự tích lũy. Nhưng nhiều người bỏ cuộc quá sớm, khi nội dung chưa kịp phát huy tác dụng.
Bạn chỉ thấy kết quả của người khác, chứ không thấy hàng trăm ngày họ làm đều đặn phía sau. Nếu không đủ kiên nhẫn, marketing sẽ luôn là gánh nặng.
Không đầu tư vào thương hiệu cá nhân
Khách hàng ngày nay không chỉ mua sản phẩm, họ mua con người đứng sau sản phẩm. Doanh nghiệp không có gương mặt đại diện rõ ràng sẽ luôn phải cạnh tranh bằng giá.
Thương hiệu cá nhân giúp marketing nhẹ hơn, rẻ hơn và bền hơn rất nhiều. Khi khách hàng tin bạn, họ sẽ dễ tin sản phẩm của bạn hơn.
Không học từ phản hồi của khách hàng
Marketing không phải là nói một chiều. Mỗi bình luận, mỗi câu hỏi đều là tín hiệu quý giá. Nếu bạn chịu lắng nghe, khách hàng sẽ cho bạn biết chính xác họ cần gì.
Làm marketing nhưng không hiểu bản chất kinh doanh
Marketing không thể tách rời kinh doanh. Nếu bạn không hiểu mục tiêu lợi nhuận, dòng tiền và hành trình khách hàng, marketing rất dễ trở thành hoạt động tốn kém mà không tạo ra giá trị.
Marketing chỉ thật sự hiệu quả khi có hệ thống
Sau tất cả những sai lầm đó, tôi nhận ra một điều cốt lõi: thứ mà doanh nhân cần không phải là làm nhiều hơn, mà là làm đúng và làm có hệ thống.
Đó cũng chính là lý do tôi xây dựng chương trình Xây dựng hệ thống marketing đa kênh. Không phải để dạy bạn thêm vài chiêu quảng cáo, mà để giúp bạn nhìn marketing như một dòng chảy liền mạch: từ thu hút, xây dựng niềm tin, nuôi dưỡng mối quan hệ cho đến chuyển đổi và chăm sóc lâu dài.
Khi có hệ thống, marketing không còn là gánh nặng mỗi ngày. Nó trở thành tài sản vận hành cho doanh nghiệp của bạn.
Lời kết dành cho người làm kinh doanh
Marketing không khó. Nó chỉ trở nên mệt mỏi khi chúng ta làm sai tư duy, sai trình tự và sai kỳ vọng.
Nếu bạn đang cảm thấy marketing là gánh nặng, rất có thể bạn không cần làm nhiều hơn. Bạn chỉ cần làm đúng hơn, và bắt đầu xây dựng cho mình một hệ thống marketing đa kênh bài bản, phù hợp với chính doanh nghiệp của bạn.
Làm chậm lại một chút. Nghĩ sâu hơn một chút. Và làm marketing như một người thật sự hiểu khách hàng của mình. Khi đó, marketing sẽ không còn là áp lực, mà trở thành đòn bẩy cho sự phát triển dài hạn.
Nguyễn Quốc Trung – Tác giả, doanh nhân, nhà đào tạo phát triển doanh nghiệp
