Một ngày cuối năm, ngồi trò chuyện cùng những người bạn bên ly cà phê không đường, thứ thức uống tôi yêu thích vào mỗi buổi sáng.
Chúng tôi thảo luận với nhau rất nhiều về công việc và cuộc sống. Có một trăn trở mà ít nhất trong đời ai cũng tự hỏi mình: Làm thuê hay làm chủ kinh doanh?
Tôi đã từng trải qua 2 môi trường này, từ một nhân viên ngân hàng ổn định vời mức lướng và vị trí khá hấp dẫn, đến khi bước chân ra khỏi vùng an toàn để xây dựng sự nghiệp riêng cho mình. Nhìn lại đoạn đường đã qua, mỗi con đường đều có những ánh sáng rực rỡ riêng của nó, nhưng cũng chẵn thiếu những đám mây u ám khi giông bão.
Bài chia sẻ này tôi gửi đến Bạn về những gì tôi cảm nhận của mình trong cả 2 vị trí: LÀM CÔNG & LÀM CHỦ
SỰ ỔN ĐỊNH & RỦI RO
- Làm thuê cho bạn công việc ổn định, thu nhập đều đặn hàng tháng dù thị trường ngoài kia có biến động ra sao (ít nhất nhất bạn cũng có thu nhập hoặc tìm kiếm ngay một công việc có thu nhập nếu kém may mắn vào công ty thua lỗ). Nhưng sự ổn định đó có thể nhàm chán, khó đột phá, khó có thể tìm thấy niềm vui và ý nghĩa trong công việc thường làm. Nhiều khi tôi hay nói đùa “ghế thì ít – đít thì nhiều” nên khả năng thăng tiến đòi hỏi phải có năng lực, xây dựng quan hệ và bản thân phát triển liên tục.
- Làm chủ thì ngược lại, là chấp nhận bước vào cuộc chơi đầy rủi ro. Tháng này lời, tháng sau lỗ là chuyện bình thường. Có một số tháng thậm chí không biết lấy tiền đâu ra để trả lương nhân sự. Tôi còn nhớ những ngày đầu khi mới bắt đầu, tôi đã thức trắng rất nhiều đêm để tính toán xoay xở tiền bạc thu chi đủ thứ. Nhưng cái gì cũng có thành quả xứng đáng, khi đã phát triển thì cuộc sống đầy đủ hơn rất nhiều và thời gian tự do hơn để có thể làm những điều mình cảm thấy yêu thích, có ý nghĩa hơn.
KIỂM SOÁT THỜI GIAN
- Làm thuê thì đúng giờ vào làm, hết giờ thì nghỉ, đôi khi chỉ có vài ngày phải tăng ca làm thêm cho kịp tiến độ của công ty. Lịch trình bị kiểm soát và phải xin nghỉ nếu có việc bận cá nhân hay đi du lịch đây đó.
- Làm chủ là làm chủ thời gian của mình, nhưng trước khi có thể làm chủ được thời gian, thì người đó phải làm chủ được bản thân mình trong xây dựng nề nếp, làm chủ được công việc để kiểm soát và làm chủ được nhân viên để giao việc hiệu quả. Đôi khi phải đánh đổi luôn làm chủ cả “chủ nhật” để thực hiện những điều đấy. Thực tế, tôi vẫn làm việc 10 -12 thậm chí 14 tiếng mỗi ngày để xây dựng công ty của mình. Sau khi đóng gói hoàn thiện, thành quả tôi nhận được là làm chủ thời gian
CẢM GIÁC AN TOÀN & LO LẮNG
- Làm thuê thì có sếp, có hệ thống, có đồng nghiệp bảo vệ, hỗ trợ chúng ta hoàn thành công việc. Bạn có thể mắc lỗi những lỗi đó không làm sụp đổ tất cả. Nhưng đôi khi vì quá an toàn nên bạn sẽ ít áp lực và khó có thể khám phá giới hạn của bản thân mình.
- Làm chủ thì không ai bảo vệ mình ngoài chính mình, một quyết định sai lầm đều mang lại hậu quả lớn, không chỉ cho chính mình, mà còn cho cả gia đình, cho những nhân viên và gia đình của họ. Sự hồi hộp, tính toán, lo âu, áp lực rất lớn sau mỗi lần ra quyết định. Nhưng cái gì cũng có cái giá của nó, áp lực càng lớn sẽ tạo thành quả lớn, trách nhiệm càng cao thì sự nể trọng càng cao.
PHÁT TRIỂN BẢN THÂN
- Làm thuê trong công ty bạn sẽ học được kinh nghiệm của những người đi trước, của khách hàng, của đối tác. Nếu bạn làm việc trong công ty lớn, chú trọng về đào tạo thì bạn sẽ được đầu tư học tập bài bản giúp nâng tầm bản thân. Tôi học được rất nhiều từ lúc tôi làm việc trong ngân hàng, nơi đó dạy tôi rất nhiều điều để tôi có thể áp dụng làm tốt cho công việc của mình và trong cuộc sống. Tuy nhiên sự học tập phải theo hệ thống, phù hợp vị trí làm việc, nên không thể mở rộng ra nhiều lĩnh vực khác nhau để bản thân hoàn thiện hơn.
- Làm chủ bắt buộc bạn phải học tất cả mọi thứ, từ kế toán, marketing, bán hàng, vận hành, quản lý nhân sự… Một “trường đời” nơi bạn thi trước học sau và cái giá cho việc “thi rớt” nhiều khi cả đời không trả nổi.
THU NHẬP GIỚI HẠN & TIỀM NĂNG
- Làm thuê thì thu nhập cố định, tăng theo từng năm hoặc theo từng vị trí, hiệu quả công việc. Khó có thể trong thời gian ngắn có được thu nhập lớn và tích lũy tài sản
- Làm chủ thì mức thu nhập không giới hạn, phụ thuộc vào tài chèo lái của người làm chủ; nhưng cũng không có gì đảm bảo thu nhập đó chắc chắn. Có tháng kiểm được vài trăm triệu, có tháng cũng mất sạch và bù lỗ bởi biến động thị trường. Nếu trong giai đoạn phát triển, người làm chủ biết linh động tài chính, sử dụng nguồn vốn hiệu quả có thể phát triển tài sản lên gấp nhiều lần
Ý NGHĨA CÔNG VIỆC
- Làm thuê là đóng gói thành công vào tổ chức, đôi khi chúng ta chỉ thấy mình là một mắt xích trong một guồng máy đang vận hành.
- Làm chủ thì mỗi bước đi đều có ý nghĩa, một đầu tàu kéo cả con tàu về phía trước, đến bến bờ mà mọi người đều hạnh phúc, từ đó cả xã hội cũng được hạnh phúc
RÀO CẢN THOÁT RA
- Làm thuê nếu không hợp thì nộp đơn xin nghỉ tìm công việc khác, không thích sếp thì xin nghỉ, công ty nợ lương thì xin nghỉ, đồng nghiệp khó gần thì cũng xin nghĩ….. nói chung là thoát ra khỏi công việc không quá khó, chỉ cần nộp đơn xin nghỉ là xong
- Làm chủ thì muốn dẹp một doanh nghiệp là cả một vấn đề, như đứa con ruột, sẽ rất đau đớn. Tôi cũng đã từng đóng cửa nhiều công ty của mình, đó là những khoảnh khắc khó khăn. Nhân sự làm sai, tôi là người đi sửa; hết tiền vận hành, tôi là người đi tìm vốn; thị trường không thuận lợi, tôi là người nỗ lực nhiều nhất…. tất cả hết sức lực để cố gắng di trùy hoạt động của công ty
GIÁ TRỊ ĐỂ LẠI
- Làm thuê: Bạn làm việc, hoàn thành nhiệm vụ, mang lại thành quả cao … nhưng đó là những gì thuộc về tổ chức
- Làm chủ nếu xây dựng được doanh nghiệp thành công trường tồn là bạn đã để lại di sản cho thế hệ sau
Nguyễn Quốc Trung – Tác giả, doanh nhân, nhà đào tạo tư vấn chiến lược Marketing và bán hàng đa kênh.
