Cảm giác không đủ để điều hành doanh nghiệp
Có một câu nói tôi nghe từ rất lâu, nhưng phải đi qua đủ va chạm trong kinh doanh, tôi mới thật sự thấm:
“Nhiều người điều hành doanh nghiệp bằng cảm giác, cho đến khi nhận ra cảm giác không giúp mình ngủ ngon.”
Tôi đã từng ở đúng trong câu nói đó.
Những năm đầu làm kinh doanh, tôi tin cảm giác của mình lắm. Thấy khách đông là vui. Thấy đơn về là yên tâm. Cuối ngày còn tiền trong két là coi như ổn. Nhập hàng theo linh cảm. Chạy khuyến mãi theo cảm hứng. Bán được thì nghĩ mình đang đi đúng hướng, bán chậm thì tự an ủi do thị trường khó.
Nhìn bên ngoài, mọi thứ vẫn chạy. Nhưng chỉ người trong cuộc mới hiểu, cái cảm giác bên trong không hề nhẹ. Mỗi tối nằm xuống, đầu óc vẫn quay: ngày mai có khách không, tuần này có đủ tiền trả lương không, tháng tới nếu có chuyện bất ngờ thì xoay kiểu gì.
Lúc đó, kinh doanh bằng cảm giác không còn là sự tự tin, mà là một dạng lo lắng kéo dài.
Kinh doanh bằng cảm giác – khi người làm chủ bị chính cảm xúc dẫn dắt
Có một giai đoạn, tôi tưởng mình đang làm chủ doanh nghiệp. Nhưng thật ra, tôi đang để doanh nghiệp kéo mình đi theo cảm xúc mỗi ngày. Ngày bán tốt thì hưng phấn quá mức. Ngày bán chậm thì nặng nề không lý do. Cảm giác lên xuống theo doanh thu, theo lượng khách, theo những thứ mình không kiểm soát được.
Và điều mệt nhất không phải là làm nhiều, mà là không biết mình đang đứng ở đâu. Không có con số rõ ràng. Không có dự báo cụ thể. Không biết vấn đề nằm ở bán hàng, sản phẩm, hay chính cách mình đang vận hành.
Tôi nhận ra một sự thật khá đau:
Cảm giác giúp ra quyết định nhanh, nhưng không giúp mình an tâm lâu dài trong kinh doanh.
Kinh doanh không chỉ cần cảm giác, mà cần sự vững vàng
Mọi thứ bắt đầu thay đổi khi tôi buộc mình nhìn doanh nghiệp bằng những thứ rất “khô”: số liệu, báo cáo, hành vi khách hàng, quy trình bán hàng. Lúc đầu không quen. Cảm giác như mất đi sự linh hoạt. Nhưng rồi một điều rất lạ xảy ra: tôi ngủ ngon hơn.
Không phải vì doanh nghiệp hết vấn đề. Mà vì tôi biết rõ vấn đề đang nằm ở đâu. Biết hôm nay mình đang ở vị trí nào. Biết ngày mai cần làm gì thay vì đoán mò.
Lúc đó tôi mới hiểu, điều hành doanh nghiệp không phải để cảm thấy “mạnh”, mà để cảm thấy vững. Vững để không bị cảm xúc dắt mũi. Vững để quyết định dựa trên dữ liệu, chứ không phải linh cảm nhất thời.
Kinh doanh, bán hàng và cảm giác bất an của người trong cuộc
Với những ai đang trực tiếp bán hàng, trực tiếp điều hành, tôi tin cảm giác này không xa lạ. Bán được hàng nhưng vẫn lo. Có doanh thu nhưng vẫn bất an. Vì bán bằng cảm giác thì dễ, nhưng xây một nghề bán hàng bền vững thì cần nhiều hơn thế.
Tôi không kể câu chuyện này để nói ai đúng hay sai. Tôi chỉ chia sẻ lại con đường mình đã đi, để nếu anh đang thấy mình giống tôi của ngày trước, thì có thể dừng lại một chút, nhìn lại cách mình đang kinh doanh.
Và nếu một lúc nào đó anh nhận ra mình cần một cách bán hàng rõ ràng hơn, bài bản hơn, để không chỉ bán được mà còn sống khỏe với nghề, thì đó cũng là lý do tôi tạo ra lớp “Nghề bán hàng”. Không phải để dạy bán cho hay, mà để người làm kinh doanh bớt lo hơn, ngủ ngon hơn, và đi được đường dài hơn với doanh nghiệp của mình.
Kinh doanh rồi sẽ có lúc khó. Nhưng ít nhất, đừng để mình phải gồng gánh
